Wpisy pochodzą z blogu „Nie od razu naukę zbudowano” naszego pracownika dr Jerzego Kierula:

 

Ernst Haeckel: Anna w meduzę przemieniona (1864)

Był zoologiem, specjalistą od fauny morskiej. Obdarzony talentem rysunkowym, chwalił naturę w nieskończonych planszach swoich dzieł. Dorobek naukowy liczyło się wówczas w tomach, nie w artykułach. Chcąc zostać profesorem nadzwyczajnym uniwersytetu w Jenie, musiał Haeckel wydać monografię. Był to kilkukilogramowy Czytaj dalej

Niebezpieczna idea Darwina (1859)

Świat wyobrażano sobie zawsze jako coś uporządkowanego i celowego. Pitagorejskie słowo κόσμος – kosmos ma takie właśnie znaczenie. Grecy wierzyli, że Ktoś, np. demiurg z Timajosa, musiał uładzić świat w taką, a nie inną całość. Nie inaczej sądził w XVIII Czytaj dalej

William i Caroline Herschelowie: kształt Galaktyki (1785)

Jest tylko jedna cecha, która naprawdę przeszkadza w uprawianiu nauki: brak pasji i ciekawości. Inne braki można zazwyczaj z powodzeniem nadrobić. Wbrew pozorom tylko niektóre dziedziny nauki są rzeczywiście trudne i wymagają jakichś szczególnych talentów, ogromna większość jest do opanowania, Czytaj dalej

Śmierć Hypatii: rok 415 po narodzeniu Chrystusa

Aleksandria słynęła swoją biblioteką i swoim uczonymi – tutaj powstała większość znanych osiągnięć nauki greckiej – miasto było zhellenizowane, kto chciał uprawiać naukę, musiał uczyć się greki. D. J. de Solla Price wysunął kiedyś tezę, że bez aleksandryjskiej nauki niemożliwa Czytaj dalej

Jak piją koty ?

Kot, jaki jest, każdy widzi. I każdy też widział kota pijącego mleko albo wodę. Czy jest w tym jakaś tajemnica? Jest, trzeba się tylko bliżej przyjrzeć. Wygląda to następująco. A tak na filmiku Otóż język kota zbudowany jest w taki Czytaj dalej

Co to jest ciemna energia ?

Ciemna energia to ponad dwie trzecie energii wszechświata. Wyjaśnienie jej pochodzenia jest zapewne największym wyzwaniem fizyki i kosmologii. Pokażemy krótko, o co chodzi, gdy mówimy o ciemnej energii. 1. Prawo Hubble’a Edwin Hubble odkrył, że wszystkie dalekie obiekty oddalają się od Czytaj dalej

Vesto Melvin Slipher – zapomniany odkrywca ucieczki galaktyk (1875-1969)

Antoni Czechow mawiał, że z opowieści trzeba usunąć wszystko, co nie ma związku z narracją: „Jeśli w pierwszym rozdziale mówisz, że na ścianie wisi strzelba, to w drugim albo trzecim rozdziale musi ona koniecznie wystrzelić”. Zamiana historii w narrację też Czytaj dalej

Skąd się wzięła masa ?

1. Masa pojawiła się w fizyce po raz pierwszy u Isaaca Newtona jako „ilość materii”. Newton wyobrażał sobie, że zwykle ciała są bardzo porowate, należy więc odróżniać ilość materii od np. objętości. Owa ilość materii w danym ciele była zawsze Czytaj dalej

Nobel 2013: Peter Higgs i Francois Englert

W zasadzie od lata 2012, gdy odkryto bozon Higgsa, było jasne, że dość elegancki mechanizm ukrytej symetrii, znaleziony przez kilku badaczy mniej więcej niezależnie od siebie, jest rzeczywistością. Przedtem była to atrakcyjna możliwość zbudowania teorii znanych cząstek elementarnych, czegoś w Czytaj dalej

Jak się zdobywa Nagrodę Nobla? Struktura DNA, 1953

Ustalenie struktury DNA było zapewne największym odkryciem w biologii XX wieku, po 60 latach widać to jeszcze wyraźniej niż po dekadzie – kiedy odkrycie to zostało uhonorowane Nagrodą Nobla. Otrzymali ją Francis Crick, James Watson, pracujący wówczas w Cavendish Laboratory Czytaj dalej